فضیلت علم و عالم، و آداب استاد و شاگرد(2)
300 بازدید
تاریخ ارائه : 1/14/2014 4:22:00 PM
موضوع: اخلاق و عرفان

پنجم: آداب مشترک استاد و شاگرد:

  1. اخلاص نیت برای خداوند متعال در تعلیم و تعلم؛
  2. عمل کردن به علم خود و گرنه وبال او خواهد شد؛
  3. توکل بر خدا و اعتماد و اتکای به او داشته باشد؛
  4. حسن خلق و تواضع بیش از سایرین داشته باشد؛
  5. پاکی نفس و علو همت را پیشه خود کند؛
  6. علم را برای دنیا و غیر خدا نخواهد؛
  7. به پا داشتن شعائر اسلامی و تخلق به اخلاق پسندیده؛
  8. اجتناب از اخلاق ناپسند بیش از سایرین؛
  9. پیوستگی اشتغال به علم، مطالعه، مذاکره، تفکر، حفظ و نوشتن؛
  10. خودداری از جدال و نیز آزار و نشان دادن عجز دیگران؛
  11. آمادگی برای تعلیم به افراد پایین تر از خود و نشر علم؛
  12. تسلیم بودن در برابر حق؛
  13. آمادگی استاد و شاگرد در آنچه می خواهند بگویند یا سؤال کنند؛
  14. همیشه با وضو و طهارت وارد جلسه درس شدن؛
  15. رعایت نظافت و بوی خوش، بیش از سایرین؛

ششم: آداب استاد نسبت به خودش:

  1. تا اهلیت و صلاحیت تدریس ندارد، از قبول آن خودداری کند؛
  2. علم را به غیر اهل آن نسپارد تا شأن و حیثیت دانش حفظ شود؛
  3. بیش از گذشته به علم خود عمل نماید؛
  4. بیش از گذشته در حسن خلق و فروتنی بکوشد؛
  5. در تعلیم به دیگران کوتاهی نکند؛
  6. اگر کسی به دنبال علم آمده، در بذل علم به او بیشتر بکوشد و بخل نکند؛
  7. گفتار و رفتار او مطابقت داشته باشد؛
  8. در اظهار حق و جلوگیری از بدعت ها شهامت داشته باشد؛

هفتم: آداب استاد نسبت به شاگردان:

  1. ابتدا ایجاد نیت خالص در شاگردان؛
  2. تأدیب شاگردان به آداب نیکو؛
  3. تشویق آنان به فراگیری بیشتر علم و دانش؛
  4. یادآوری آنان به فضیلت علم و علما؛
  5. آنچه برای خودش دوست دارد، برای آنان نیز بخواهد؛
  6. بازداشتن آنان از اخلاق ناپسند و ارتکاب حرام و مکروه؛
  7. تواضع و فروتنی نسبت به شاگردان؛
  8. نام و مشخصات آنان را پرسیدن؛
  9. اطلاع و پرس و جو از احوال آنان؛ به خصوص اگر غایب شدند؛
  10. بیان مطالب علمی در حد استعداد شاگردان؛
  11. رعایت ترتیب و تسلسل در دروس؛
  12. جلوگیری از اشتغال به غیر ضروریات؛
  13. حریص بودن بر تعلیم آنان و کوشش در این راه؛
  14. در ضمن هر درس و کتابی، قواعد کلی آن را برایشان متذکر شود؛
  15. تشویق شاگردان و ایجاد حرص در آنان نسبت به علم؛
  16. تکرار درس به اندازه نیاز و آزمایش استعداد آنان؛
  17. طرح مسائل دقیق و امتحان شاگردان؛
  18. معرفی شاگردان ممتاز؛
  19. احترام به شخصیت شاگرد و اعتراف به افکار او؛
  20. رعایت مساوات در محبت نسبت به شاگردان؛
  21. رعایت نوبت آنان اگر تعدادشان زیاد است؛
  22. توجه به افرادی که استعداد بیشتر یا هوش کمتری دارند؛
  23. اگر از سایر علوم اطلاعی ندارد، آن را نکوهش نکند؛
  24. اگر شاگردان استاد دیگری را بهتر می دانند ناراحت نشود؛
  25. انتخاب و معرفی شاگردان با استعداد در محافل عمومی جهت استادی؛
  26. ............ادامه دارد