لَا حَوْلَ‏ وَ لَا قُوَّةَ .....؟
24 بازدید
تاریخ ارائه : 1/18/2014 8:49:00 AM
موضوع: کلام

کدامیک از این سه عبارت، صحیح است و معنای هر کدام چیست؟

  1. لَا حَوْلَ‏ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا للَّه‏؛
  2. لَا حَوْلَ‏ وَ لَا قُوَّةَ للَّه‏؛
  3. لَا حَوْلَ‏ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّه‏؛

عبارت اول به این معناست که هیچ کسی هیچ اراده ای ندارد و همه کارها را خدا انجام می دهد؛ این همان عقیده جبری هاست که می گویند ما از خود هیچ اراده ای نداریم و مجبوریم.

عبارت دوم می گوید هر کسی هر کاری می کند با اختیار تام است و خدا در این عالم هیچ کاره است و همه کارها را واگذار و تفویض کرده است؛ این هم عقیده مفوضه است که غلط و باطل می باشد.

ولی ما طبق نظر مکتب اهل بیت علیهم السلام، عبارت سوم را قبول داریم و می گوییم: نه جبر و نه تفویض؛ نه آزادی تمام و نه بی ارادگی؛ بلکه چیزی بین این دو «لا جبر و لا تفویض بل امر بین الامرین» است؛ یعنی هر قوه و نیرویی هست با اراده خداست؛ یعنی هم ما اراده داریم و هم خدا. این همان است که در نماز می گوییم: بحول الله و قوته اقوم و اقعد، من با نیروی خدا بلند می شود و می نشینم. معنایش این است که من بلند می شوم، نه اینکه خدا مرا بلند کند، اما نیروی مرا خدا داده است.

نکته: چند سالی که در درس خارج فقه مرحوم آیت الله العظمی فاضل لنکرانی شرکت می کردم، در اواخر که بیمار شده بودند، می گفتند: من در جوانی پیش خودم فکر می کردم که خدا این عبارت بحول الله و قوته اقوم و اقعد را برای چه در نماز قرار داده است؟ اما حالا که خودم می بینم به تنهایی نه می توانم بلند شوم و نه می توانم بنشینم، به این نتیجه رسیدم که همین کوچک ترین کار هم با اراده و نیروی خدا انجام می شود.

در محضر حضرت آیت الله جوادی آملی

اقل الطلاب، احمد سعیدی