اوصاف فاطمه زهرا (سلام الله علیها)
460 بازدید
تاریخ ارائه : 3/18/2014 5:12:00 PM
موضوع: تاریخ و سیره

فاطمه زهرا (سلام الله علیها) محبوب ترین شخصیت عالم خلقت پس از حضرت محمد وعلی علیهما السلام است؛ دختری که علاوه بر دختر بودن، جای خالی مادر را هم برای پدر پر می کرد. او تنها معصومی است که هم پدر، هم همسر و هم فرزندانش معصوم بودند.

اگر شخصی فقط  یکی از عناوین و القابی مانند: کوثر قرآن، دختر خاتم پیامبران، همسر امیر مومنان، مادر امامان (علیهم السلام) و سرور بانوان جهانیان را داشته باشد، جا دارد که به عالم و آدم مباهات کند؛ در حالی که القاب و فضایل این بانو از ده ها و صدها می گذرد و همگی آنها تنها در یک چنین شخصیتی جمع شده است و این است نمونه بارز این جمله  که " آنچه خوبان همه دارند تو تنها داری".

القاب و کنیه ها

این شخصیت بنا به فضایل و مقاماتی که داشتند و خداوند متعال به وی عنایت فرموده است، دارای نام ها و کنیه ها و القاب متعددی است که برخی را خداوند متعال و برخی را پیامبر خاتم (صلی الله علیه و آله) و بعضی را امیرمومنان و سایر امامان معصوم (علیهم السلام) برای وی برگزیده اند.

برخی از این القاب نیز که نمود بیشتری داشته است را مردم عادی از دوست و دشمن برای ایشان انتخاب کرده اند و پر واضح است که  نام، لقب و کنیه، بیانگر شخصیت صاحب آن است.

حال به برگزیده ای از این اسامی، القاب و کنیه ها [1] اشاره می شود و در پایان نیز یکی را مفصل تر توضیح می دهیم.

نام ها

«فاطمه» اصلی ترین و معروف ترین نام دختر رسول خدا (صل الله علیه و آله) می باشد که توسط خداوند متعال برای ایشان انتخاب شده است؛ چنانکه رسول خدا (صل الله علیه و آله) فرمودند:

«إِنَّمَا سُمِّاَهاْ فَاطِمَةَ لِأَنَ‏ اللَّهَ‏ تَعَالَى فَطَمَهَا وَ فَطَمَ محبیهَا عن النَّارِ»؛ تاریخ بغداد، ج 2، ص 331.

نام او را فاطمه نهاد چون خداوند متعال، هم او،  و هم  دوستانش را از آتش جدا کرده است.

 از نام های دیگر آن حضرت می توان به این اسامی اشاره کرد: زهرا، راضیه، زکیه، صدیقه، طاهره، مبارکه، محدثه، مرضیه... که این اسامی را امام صادق (علیه السلام) فرموده که برای فاطمه زهرا از جانب آسمان انتخاب شده است.[2]

 کنیه ها

حضرت زهرا کنیه های متعددی دارند که به برخی از آن ها اشاره می شود:

ام الائمه، یعنی مادر همه یازده امام معصوم(علیهم السلام)

ام الابرار، ام الاصفیاء، ام امومنین، یعنی مادر همه مومنان؛ او که سرور تمام زنان عالم نیز می باشد.

ام الحسن، ام الحسین، ام الریحانتین، ام الفضائل......

یکی از عجیب ترین کنیه های حضرت زهرا سلام الله علیها، ام ابیها (مادر پدرش) می باشد.

این کنیه را پیامبر اکرم (صل الله علیه و آله) به ایشان داده است؛ یعنی دختری که مادر پدرش می باشد و این به جهت زحمات حضرت زهرا در پرستاری و دلداری از پیامبر است که در جنگ ها و سختی ها یار و مددکار ایشان بود.

برخی دیگر از القاب

اسوة المهدی ،اصدق اللهجة، افضل النساء، انسیه، باکیه، بتول، بحر النبوة، بضعة الرسول، تقیه، جلیله، جمیله، حانیه، حبیبة الله، حبیبة النبی، حوراء، خیرة الله، راضیه، راکعه، رشیده، رضیه ،ریحانه، زاهده، زاهره، زهره، ساجده، سعیده، سیدة، سیدة النساء، شاکره، شریفه، شفیعه، شهیده، صابره، صادقه، صدیقه، صدوقه، صفیه، طاهره، طهره، طیبه، عابده، عارفه، عالمه، عالیه، عذرا، عدیله، عزیزه، عفیفه، علیمه، غرا، فاضله، فریده، فقیهه، قائعه، کاسیه، کاظمه، کریمه، کفوعلی، کوثر، کوکب، لیلة القدر، مبارکه، متظلمه، متهجده، مجاهده، مجهول القدر، محترمه، محتشمه، محدثه، محزونه، محموده، مختاره، مرضیه، مشرفه، مشکاة، مضطهده، مطهره، مظلومه، معصومه، ممتحنه، متحجبه، مفضله، مفطومه، مغمومه، مقتوله، مفقوده، مقهوره، مکرمه، مکروبه، ملهمه، معظمه، مظلومه، متظلمه، مفطومه، منصوره، موفقه، مؤمنه، مهدیه، ناعمه، نبیله، نخبة الله، نقیه، نیره، والهه، وجیهه، وحیده، ودیعه..... (برخی از عناوین کتاب: اوصاف فاطمه زهرا)

  بضعة الرسول

1-  یکی از القاب فاطمه زهرا (سلام الله علیها)  بضعة الرسول است؛ یعنی پاره تن پیامبر، کسی که بخشی از وجود پیامبر به حساب می آمد و این لقب را خود حضرت برای دخترش بیان فرمود:

«‏ فَاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّي‏ مَنْ‏ آذَاهَا فَقَدْ آذَانِي‏ وَ مَنْ‏ آذَانِي‏ فَقَدْ آذَى‏ اللَّهَ‏ وَ مَنْ آذَى اللَّهَ أَكَبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِ»؛[3]

این حدیث بیشتر در کتب شیعه آمده است و آنچه که در صحیح بخاری اهل سنت آمده نیز چنین است:

«فاطمة بضعة منی فمن اغضبها اغضبنی»؛ صحیح بخاری جلد 4 صفحه ی210

طبق این دو حدیث شریف، پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرموده است: فاطمه پاره تن من است، هر که او را آزار دهد و به غضب آورد مرا آزرده و به غضب آورده است و هر که رسول خدا را آزار دهد گویا خداوند را آزرده است.

2- آیه شریفه 57 سوره احزاب می فرماید:

«ان الذین یوذون الله و رسوله لعنهم الله فی الدنیا والآخره واعد لهم عذاباً مهینا»؛

آنان که خدا و رسولش را اذیت و آزار کنند مورد لطف خداوند متعال قرار نمی گیرند و در دنیا و آخرت خدا برایشان عذاب خوار کننده ای مهیا  فرموده است.

3- پس از رحلت رسول خدا (صلی الله علیه و آله)  حوادثی اتفاق افتاد و برخی از اصحاب و مردم به ظاهر مسلمان با دختر آن حضرت به گونه ای رفتار کردند که خشم و غضب ایشان را بر انگیختند؛ از جمله:

الف) غصب فدک و ملک شخصی فاطمه؛

ب) محرومیت از ارث پدر؛

ج) غصب خلافت همسرش که خلیفه بلافصل پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بود، گوشه ای از این آزار و اذیت ها بود.

از این جهت است که هم در کتب شیعه و هم در کتب اهل سنت و سایر کتب تاریخی موجود است که فاطمه زهرا (سلام الله علیها) از آنان غضبناک و خشمگین شد و این خشم نیز تا پایان عمر حضرت ادامه داشت، نه اینکه پس از مدتی آشتی کرده باشند.

در صحیح بخاری [4]نقل کرده اند که فاطمه زهرا با ابو بکر قهر کرد و از او کناره گیری نمود و تا پایان عمر با وی سخن نگفت و آشکارا نیز اعلام فرمود که من از ایشان راضی نیستم.

 از سه مقدمه قبلی این نتیجه به دست می آید که برخی از افراد به ظاهر مسلمان در صدر اسلام، دختر خاتم پیامبران را مورد آزار و اذیت قرار دادند که با اذیت کردن ایشان، گویا رسول خدا را اذیت نموده اند و طبق آیه شریفه فوق، هر که پیامبر را اذیت کرده خداوند متعال او را در دنیا و آخرت لعنت نموده است.

بنابراین آزاردهندگان فاطمه زهرا (سلام الله علیها) مورد لعن ابدی خداوند متعال می باشند.

پی نوشت:

 [1]  که مجموع آن در کتاب اوصاف فاطمه زهرا تالیف عطیه سعیدی گرد آمده است.

 [2] علل الشرایع، ج 1، ص 178؛ بحار ج 43، ص 10.

[3] امالی، شیخ صدوق، ص 102؛ بحار الانوار، ج  43، ص 170.

[4] صحیح بخاری، ج 4 ص42 وج 5 ص85.

در جوار کریمه اهل بیت حضرت فاطمه ثانی علیها السلام

قم المقدس: احمد سعیدی