امر پدر و مادر
317 بازدید
تاریخ ارائه : 4/14/2014 9:52:00 AM
موضوع: علوم تربیتی

قرآن کریم می فرماید: پس از خداوند متعال باید تمام توجه انسان به پدر و مادر باشد، به این چند آیه توجه بفرمایید:

«وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ ..... أَنِ اشْكُرْ لي‏ وَ لِوالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصير»؛ ما به انسان سفارش کردیم که اول خدا را شکر گوید و سپس پدرمادرت را دریاب. (سوره لقمان، آیه 14)

«وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً ...»؛ خدا را عبادت کنید و برای او شریک قائل نشوید و به پدر و مادر خود نیکی کنید. (سوره نسا، آیه 36)

«وَ قَضى‏ رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ كِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما وَ قُلْ لَهُما قَوْلاً كَريماً»؛ و پروردگارت چنین حکم کرده است که غیر از خدا را نپرستید و به پدر و مادر خود نیکی کنید... (سوره اسرا، آیه 23)

بر این اساس است که فرموده اند باید تمام احسان و نیکی خود را نثار والدین کرد و از آنان حرف شنوی کامل نمود و کوچک ترین حرفی که باعث رنجش آنان شود را نباید بر زبان جاری کرد.

به هر حال اگر پدر و مادر دستوری بدهند و امر کنند، چند حالت دارد:

اینکه باید دید آیا آن کار در اصل واجب است یا مستحب یا حرام است؟

اگر کاری که پدر دستور داده در اصل واجب بوده، امر پدر فقط آن را تأکید می کند و حتماً باید انجام شود.

اگر آن کار مستحب است، امر پدر را حتماً باید انجام داد و آن کار هم واجب می شود؛ مثلاً شرکت در نماز جماعت مستحب است؛ اما اگر پدر گفت در نماز جماعت شرکت کن، واجب می شود. همچنین رفتن به زیارت مستحب است و یا مسافرت، بطور کلی مباح یا مستحب است، اگر پدر گفت به سفر نرو و از آن نهی کرد، رفتن او حرام می شود و اگر هم به سفر برود، چون سفرش سفر معصیت است، نمازش نیز شکسته نمی شود و باید نمازش را تمام بخواند.

مورد سوم جایی است که اصل آن کار حرام است؛ یعنی پدر در مقابل خدا ایستاده، و امر به کار حرام می کند، چنین امری را لازم نیست عمل کند؛ بلکه حرام است طبق آن عمل کند؛ لیکن نکته مهم در همینجاست که احادیث زیادی داریم که در این حالت نیز نباید مهربانی و احسان خود را از آنان دریغ کرد و نباید آنان را ناراحت کرد.

در مورد کسی که والدین او کافر هستند نیز تا جایی که ممکن است باید به آنان نیکی و مهربانی کند؛ مگر اینکه بخواهند او را از دین خارج کنند یا به جنگ با دین بیایند.