درس چهارشنبه ها(19) مکتب دفاعی اسلام(1)
430 بازدید
تاریخ ارائه : 1/15/2015 9:51:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

چند نکته کوتاه در ضرورت توجه به این بحث:

1.از نظر اهمیت و ضرورت بحث همین که بدانیم در قرآن بیش از 600 آیه در مورد جنگ و دفاع وجود دارد؛ در حالی که در مورد کل فقه و آیات الاحکام حدود 500 آیه هست؛ البته این 600 آیه هم فقط مربوط به میدان جنگ سخت است و گرنه اگر بخواهیم اقسام دیگر جنگ؛ یعنی جنگ نرم و نیمه سخت را هم اضافه کنیم بسیار بیشتر از اینهاست. مثلاً برخی فکر می کنند طولانی ترین قصه قرآن در مورد حضرت یوسف است که حدود 100 آیه است؛ در حالی که فقط قصه جنگ تبوک که از آیه 11 تا 122 سوره توبه را به خود اختصاص داده، بیشتر از قصه حضرت یوسف است.

2. برخی از هجمه ای که در غرب بر ضد قرآن راه افتاده، شاید بیشتر به خاطر همین آیات است که باید به درستی تبیین شود؛ چون گاه بد ترجمه شده و از آن برداشت سوء شده است.

3. درست است که در فقه ما «کتاب الجهاد» داریم و یکی از کتب فقه است؛ ولی در آنجا چون فقط برخی مطالب خاص آمده است، به بحث ما ارتباطی ندارد و فعلاً با آن کاری نداشته؛ بلکه موارد دیگری را بحث خواهیم کرد.

4. بحث ما این است که می خواهیم بگوییم:

آیا در اسلام اصل بر جنگ است یا بر صلح؟

اینکه گفتند «الحرب الخدعه» یعنی چه و چه کسی گفته؟

آیا در جنگ باید تکیه بر معنویت باشد یا نه؟

مقدمه:

از تاریخ 5 هزار ساله بشر که مکتوب شده حدود 4400 سال جنگ بوده و فقط 600 سال جنگ نبوده؛ البته این مدت هم یا برای آمادگی بوده و یا تازه از جنگ آزاد شده و به بازسازی خود پرداخته اند.

اولین مطلب: آیا در اسلام برنامه ای برای جنگ و دفاع وجود دارد؟ یا فقط چند حکم پراکنده در مورد جنگ داریم؟

ممکن است کسی بگوید مکتب دفاعی نداریم؛ بلکه فقط آموزه های دستورات دفاعی داریم، یعنی این کارها را رعایت کنید؛ اما اینکه چطور بجنگید، دست خودتان است. آیا همین است یا اینکه در نحوه جنگ هم دستور دارد؟

در جواب این سؤال باید گفت:

ما که می گوییم اسلام دین کاملی است، باید دید کامل بودن دین به چیست؟ آیا به این است که مکتب دفاعی داشته باشد یا نداشته باشد؟

در برخی ادیان مکتب دفاعی دارند؛ مثل زردشت، دین یهود هم مکتب دفاعی دارد برخی هم ندارند مثل مسیحیت یا کنفسیوس.

در دین اسلام، صوفی ها و دراویش معتقدند که مکتب دفاعی نداریم. آنها هم که مقید به شریعت هستند؛ مثل مالکی ها، باز هم می گویند نداریم؛ اما سه فرقه دیگر سنی ها؛ یعنی حنفی و حنبلی و شافعی معتقد به نظام دفاعی هستند.

در شیعه نیز افرادی مثل صاحب ریاض، سید علی طباطبایی یا آقا محمد مجاهد، میرزای شیرازی می گویند جنگ باید طبق اصول اعتقادی باشد و کاری به آیات و روایت نداریم؛ ولی به نظر برخی دیگر مثل امام خمینی و علامه مجلسی و آخوند رحمة الله علیهم قائل به نظام دفاعی هستند.

در محضر استاد احمد عابدی