درس اخلاق چهارشنبه ها(20)
61 بازدید
تاریخ ارائه : 1/27/2015 1:51:00 PM
موضوع: اخلاق و عرفان

تدبیر منزل بخش 17:

نحوه راه رفتن، نحوه نشستن، نحوه غذا خوردن، نوعی از آداب است؛ و ادب یعنی هر عملی را در هر زمان و مکانی به بهترین نحو آن انجام دهد.

موقع راه رفتن، برخی تند و برخی کند می روند، برخی هم به حالت دو و برخی هم با نوک پا راه می روند، به گونه ای که فقط انگشتان پا را روی زمین بگذارند. این نحوه اخیر راه رفتن در قدیم مخصوص عبدها بوده که کف پا را روی زمین نمی گذاشتند. در آن زمان پیامبر نیز چنین راه می رفت؛ یعنی می خوست بفرماید که من هم عبد و بنده خدا هستم.

نشستن نیز مثل راه رفتن است که افراد آزاد هر گونه بخواهند می نشینند؛ ولی کسی که عبد است؛ در حالی که کف پا به زمین است، دو زانو را به بغل می گیرد.

این نحوه راه رفتن و نشستن در زمان گذشته بوده که نوعی ادب محسوب می شده؛ اما امروز شاید بگوییم دو زانو نشستن، نوعی ادب است و چهار زانو بودن مال بزرگان.

اینکه چه نوع غذایی و چگونه آن را بخورند، از چه وسیله ای استفاده کند، خانه اش چگونه باشد، .... به هر حال مراد این است که باید دید در هر زمان و مکانی، چه نوع عملی مناسب با ادب است.

به همین جهت گفته شده است که جامع ترین آیه قرآن این آیه است که می فرماید: «وَ امُر بِالعُرفِ»؛ که خلاصه معنای آن این است که یعنی ببین عرف عقلا و عرف جامعه چه چیزی را می پسندد که البته مخالف با احکام شرعی هم نباشد.

اما آراستگی؛

آراستگی ظاهری یکی از مسائل مهم اخلاقی است، مرتب بودن لباس، منظم بودن و مناسب بودن لباس و ظاهر فرد، تناسب آنها با هر دوره از زندگی، آراسته بودن موی سر و صورت،... همه و همه از مواردی است که نمی توان به سادگی از آن گذشت. در مورد پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله نقل شده است که نصف کل مخارج زندگی اش مربوط به هزینه آراستگی ایشان می شد؛ مثل عطر و شانه و آینه و نظافت و قیچی و غیره.

حتی افراط در نظافت هم عیب ندارد، پیامبر خیلی به ظاهر خودش می رسید، آنقدر خود را تمیز می کرد که هیچ پشه و مگسی روی آن حضرت نمی نشست، (البته غیر از مسئله معجزه بودن) از بس خودش را می شست و عطر می زد و تمیز و معطر بود.

اینکه لباس سیاه مکروه است، مراد لباس زیرین است که زود عرق می کند و کثیف می شود و کثیفی آن هم معلوم نیست؛ لذا زود بو می گیرد؛ بنابراین اگر کسی هر روز حمام برود و خود را خوب تمیز کند، شاید مکروه نباشد.