گفت و گوهای در قیامت(قسمت اول)
269 بازدید
تاریخ ارائه : 3/16/2015 10:50:00 AM
موضوع: علوم قرآنی

روز قیامت که به آن «روز محشر» هم گفته می شود،[1] هر کسی به خود مشغول است و به دنبال رفع گرفتاری خود می باشد، کسی با دیگری کاری ندارد و نمی تواند به داد دیگری برسد، همه از هم فرار می کنند؛ حتی مادر، طفل شیرخوار خود را رها می کند: «فَإِذا جاءَتِ الصَّاخَّةُ يَوْمَ‏ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ‏ أَخِيهِ‏ وَ أُمِّهِ‏ وَ أَبِيهِ وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنِيهِ لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيه‏»؛[2]

لیکن در این میان، بین برخی از افراد، گفت و گوهایی انجام می شود که قرآن کریم آنان را متذکر شده است.

در این یادداشت می خواهیم برخی از آیات که در این زمینه آمده را فهرستوار مرور کنیم، شاید اشاره به آن ها برای نویسنده و خواننده گرامی مفید واقع شود؛ لذا موضوع را در چند بند مختصر ارائه می دهیم:

اول: گفت و گوی بهشتیان با جهنمیان؛

دوم: گفت و گوی جهنمیان با بهشتیان؛

سوم: گفت و گوی منافقان با مؤمنان:

چهارم: گفت و گوی جهنمیان با یکدیگر؛

پنجم: گفت و گوی شیطان با مجرمان!

ششم: گفت و گوی انسان با اعضای بدن؛

هفتم: گفت و گوی بهشتیان با یکدیگر.

 اول: گفت و گوی بهشتیان با جهنمیان؛

الف) سؤال بهشتیان از جهنمیان:

در دنیا این گونه است که هرگاه اهل ایمان به کافران می گویند: از عذاب جهنم بترسید و برای فردای قیامت خود کاری کنید، می گویند: از کجا که قیامتی در کار باشد؟ کی رفته؟ کی آمده؟... اما وقتی که قیامت فرا برسد و وعده خدا، از ثواب و عذاب الهی محقق شود، جواب می دهند که همه آن حرف ها، وعده ها و تهدیدها درست و به واقع بود و اینک به چشم خود می بینیم!

«وَ نادى‏ أَصْحابُ الْجَنَّةِ أَصْحابَ النَّارِ أَنْ قَدْ وَجَدْنا ما وَعَدَنا رَبُّنا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُمْ ما وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا قالُوا نَعَمْ....‏»؛[3]

ساكنان جوار رحمت خدا، از اهل دوزخ سؤال كنند، ما آنچه را كه خدایمان وعده فرموده بود، از نعمت های الهی برخوردار هستيم، آيا شما نيز هر آنچه را خداوند به عقوبت تهديد فرموده بود، به حقیقت یافتید؟ پاسخ گويند: بلى....

ب) چرا جهنمی شدید؟

در روز قیامت هر کسی در گروی اعمال خویش است و باید حساب پس بدهد؛ اما اصحاب یمین؛ یعنی آنان که نامه اعمال شان را به دست راست می دهند، از جهت حسابرسی تقریباً راحتند؛ لذا از جهنمیان سؤالاتی می پرسند؛ از جمله اینکه:

«...إِلاَّ أَصْحابَ الْيَمينِ؛ في‏ جَنَّاتٍ يَتَساءَلُونَ؛ عَنِ الْمُجْرِمينَ؛ ما سَلَكَكُمْ في‏ سَقَرَ؛ قالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ؛ وَ لَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكينَ؛ وَ كُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضينَ؛ وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ؛ حَتَّى أَتانَا الْيَقينُ»؛[4]

مگر اصحاب یمین که در حالی که در بهشت هستند از مجرمان می پرسند: چه چیز شما را به جهنم کشانده؟ جهنمیان می گویند: 1) ما از نمازگزاران نبودیم، 2) به بینوا کمک نمی کردیم، 3) در مجالس لهو و لعب، به گناه و غیبت و خوش گذرانی می پرداختیم، 4) می گفتیم روز قیامت دروغ است. تا اینکه مرگ ما فرارسید و یقین کردیم که قیامت حق است.

لیکن این یقین و معرفت سودی ندارد، و ایمان در آنجا فایده ای نخواهد داشت! چون دنیا محل ایمان و عمل و آخرت فقط جای پاداش و عقاب است.

ج) گفت و گوی در اعراف:

«وَ بَيْنَهُما حِجابٌ وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلاًّ بِسيماهُمْ وَ نادَوْا أَصْحابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ لَمْ يَدْخُلُوها وَ هُمْ يَطْمَعُون‏؛ وَ إِذا صُرِفَتْ أَبْصارُهُمْ تِلْقاءَ أَصْحابِ النَّارِ قالُوا رَبَّنا لا تَجْعَلْنا مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمين‏؛ وَ نادى‏ أَصْحابُ الْأَعْرافِ رِجالاً يَعْرِفُونَهُمْ بِسيماهُمْ قالُوا ما أَغْنى‏ عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَ ما كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُون‏»؛[5]

بین دو گروه بهشتیان و دوزخیان، حجابی است و بر اعراف، مردانی هستند که هر یک از آن دو گروه را از چهره هایشان می شناسند؛ بهشتیان را صدا می زنند که «درود بر شما» اما داخل بهشت نمی شوند، در حالی که امید آن دارند؛ و هنگامی که چشمشان به دوزخیان می افتد، می گویند: پروردگارا ما را با گروه ستمگران قرار نده؛ و اصحاب اعراف، مردانی از دوزخیان را که از سیمایشان آن ها را می شناسند، صدا می زنند و می گویند: دیدید که جمع آوری مال و ثروت و تکبر ورزیدنتان به حال شما سودی نداشت!

 ادامه دارد.....

پاورقی ها:

[1] . البته در قرآن کریم برای روز قیامت حدود یک صد نام بیان شده است و شانزده سوره قرآن نیز به نام های قیامت اختصاص داده شده است.

[2] . سوره عبس، آیات 34 تا 37.

[3] . سوره اعراف، آیه 44.

[4] . سوره مدثر، آیات 39 تا 47.

[5] . سوره اعراف، آیات 46 تا 48.