گفت و گوهای در قیامت(قسمت سوم)
330 بازدید
تاریخ ارائه : 5/9/2015 1:01:00 PM
موضوع: علوم قرآنی

چهارم: گفتگوی جهنمیان با یکدیگر:

الف) روزی که همه تقصیرها را به گردن یکدیگر می اندازند!

رسم برادران ایمانی؛ چه در دنیا و چه در آخرت این است که همگی در صلح و صفا و صمیمیت زندگی می کنند و هیچگونه کینه و دشمنی نسبت به هم ندارند؛ اما ستمگران و گناهکاران، نه در دنیا چنین اند و نه در آخرت، آنان وقتی دچار عذاب می شوند، هر یک گناه خود را به گردن دیگری می اندازد که آیات قرآن شرح حال آنان را چنین بازگو می کند:

«... وَ لَوْ تَرى‏ إِذِ الظَّالِمُونَ مَوْقُوفُونَ عِنْدَ رَبِّهِمْ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ إِلى‏ بَعْضٍ الْقَوْلَ يَقُولُ الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذينَ اسْتَكْبَرُوا لَوْ لا أَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنينَ»؛[1]

... و ای کاش ظالمان را هنگامی که در نزد پروردگارشان بازداشت شده اند می دیدی که چگونه برخی از آنان با برخی دیگر جدل می کنند؛ آنان که زیردست بودند، به کسانی که برتری داشتند، می گویند: اگر شما نبودید قطعاً ما ایمان می آوردیم.

ب) شما که حق را دانستید چرا گول خوردید!

«قالَ الَّذينَ اسْتَكْبَرُوا لِلَّذينَ اسْتُضْعِفُوا أَ نَحْنُ صَدَدْناكُمْ عَنِ الْهُدى‏ بَعْدَ إِذْ جاءَكُمْ بَلْ كُنْتُمْ مُجْرِمين‏؛ وَ قالَ الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذينَ اسْتَكْبَرُوا بَلْ مَكْرُ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ إِذْ تَأْمُرُونَنا أَنْ نَكْفُرَ بِاللَّهِ وَ نَجْعَلَ لَهُ أَنْداداً ...‏»؛[2]

ظالمان مستکبر به افراد مستضعف گول خورده می گویند: آیا ما شما را از هدایت بازداشتیم بعد از آن که هدایت به سوی شما آمد و به خوبی آن را شناختید، بلکه خودتان تقصیر دارید؛ اما افراد مستضعف گول خورده به مستکبران می گویند: مکر و نیرنگ دائمی شما باعث گمراهی ما شد که به ما می گفتید به خدا کافر شوید و برای او شریک قائل شوید.....

ج) لعن و نفرین بر یکدیگر!

«قالَ ادْخُلُوا في‏ أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ فِي النَّارِ كُلَّما دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَها حَتَّى إِذَا ادَّارَكُوا فيها جَميعاً قالَتْ أُخْراهُمْ لِأُولاهُمْ رَبَّنا هؤُلاءِ أَضَلُّونا فَآتِهِمْ عَذاباً ضِعْفاً مِنَ النَّارِ قالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَ لكِنْ لا تَعْلَمُونَ»؛[3]

می فرماید: در میان امت هایی از جن و انس که پیش از شما بوده اند، داخل آتش شوید. هر بار که امت و گروهی در آتش درآیند، همکیشان خود را لعنت کنند تا وقتی که همگی در آن به هم پیوندند آنگاه پیروانشان در باره پیشوایانشان می گویند: خدایا اینان ما را گمراه کردند، پس دو برابر عذاب آتش به آنان بده. می فرماید: برای هر کدام از آنان عذاب دوچندان است؛ ولی شما نمی دانید.

«وَ قالَتْ أُولاهُمْ لِأُخْراهُمْ فَما كانَ لَكُمْ عَلَيْنا مِنْ فَضْلٍ فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ تَكْسِبُون‏»؛[4]

و پیشوایان آنان به پیروان خود گویند: «شما بر ما برتری نداشتید» بهتر از ما نبودید؛ پس در برابر آنچه انجام می دادید عذاب الهی را بچشید!

«.... ثُمَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَ يَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضاً وَ مَأْواكُمُ النَّارُ وَ ما لَكُمْ مِنْ ناصِرين‏»؛[5]

در روز قیامت بعضی از شما بعضی دیگر را تکفیر و برخی از شما هم دیگری را لعنت می کنند و جایتان در آتش است و برای شما یاورانی نیست.

د) کمی از عذاب ما را تحمل کنید!

«وَ بَرَزُوا لِلَّهِ جَميعاً فَقالَ الضُّعَفاءُ لِلَّذينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعاً فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا مِنْ عَذابِ اللَّهِ مِنْ شَيْ‏ءٍ قالُوا لَوْ هَدانَا اللَّهُ لَهَدَيْناكُمْ سَواءٌ عَلَيْنا أَ جَزِعْنا أَمْ صَبَرْنا ما لَنا مِنْ مَحيص‏»؛[6]

در روز قیامت همه مجرمان، (از رئیس و زیردست) در دادگاه عدل خدا حاضر می شوند، در این حال پیروان نادان به پیشوایان خود می گویند: ما پیرو شما بودیم، آیا حاضرید سهمی از عذاب ما را به عهده بگیرید؟ می گویند: اگر خدا ما را هدایت می کرد، ما هم شما را هدایت می کردیم؛ ولی اکنون چه بی تابی کنیم چه صبر کنیم تفاوتی ندارد و راه گریزی نداریم!

همین مطلب در سوره و آیه دیگری هم تکرار و تأکید شده است:

«وَ إِذْ يَتَحاجُّونَ فِي النَّارِ فَيَقُولُ الضُّعَفاءُ لِلَّذينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعاً فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا نَصيباً مِنَ النَّار؛ قالَ الَّذينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُلٌّ فيها إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِباد»؛[7]

و هنگامی که در آتش دوزخ با هم به گفتگو و ستیز می پردازند؛ ضعیفان به مستکبران گویند: ما پیرو شما بودیم، آیا شما امروز سهمی از آتش را به جای ما پذیرا می شوید؟ مستکبران می گویند: ما همگی در آن هستیم؛ زیرا خداوند در میان بندگانش به عدالت حکم می کند.

ه) خدایا عذاب اینان را دوبرابر کن!

«وَ قالُوا رَبَّنا إِنَّا أَطَعْنا سادَتَنا وَ كُبَراءَنا فَأَضَلُّونَا السَّبيلا؛ رَبَّنا آتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ الْعَذابِ وَ الْعَنْهُمْ لَعْناً كَبيراً»؛[8]

می گویند: خدایا ما از سران و بزرگان خود اطاعت کردیم، آنها هم ما را گمراه نمودند؛ پروردگارا آنان را از عذاب، دو چندان ده و به طور کامل از رحمتت در ساز.

«وَ قالَ الَّذينَ كَفَرُوا رَبَّنا أَرِنَا الَّذَيْنِ أَضَلاَّنا مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ نَجْعَلْهُما تَحْتَ أَقْدامِنا لِيَكُونا مِنَ الْأَسْفَلين‏‏»؛[9]

کافران گویند: پروردگارا کسانی از جن و انس که ما را گمراه کردند به ما نشان ده تا زیر پای خود قرار دهیم و لگدمال کنیم تا از پست ترین مردم باشند.

[1] . سوره سبا، آیه 31.

[2] . سوره سبا، آیه 32 و 33.

[3] . سوره اعراف، آیه 38.

[4] . سوره اعراف، آیه 39.

[5] . سوره عنکبوت، آیه 25.

[6] . سوره ابراهیم، آیه 21.

[7] . سوره غافر، آیه 47 و 48.

[8] . سوره احزاب آیه 67 و 68.

[9] . سوره فصلت، آیه 29.