از خدا چه بخواهیم؟!
5 بازدید
موضوع: علوم قرآنی

«از خدا چه بخواهیم» که شامل دعاها و ذکرهای قرآنی است، نام اولین کتاب از اینجانب است که توسط انتشارات دارالتفسیر اسماعیلیان در سال 1385 به چاپ رسیده و سپس برای چندین نوبت توسط انتشارات مسجد مقدس جمکران چاپ شده است.

مقدمه کتاب

بسم اللَّه الرحمن الرحيم

    الحمدللَّه ربّ العالمين وصلّى ‏اللَّه على محمد وآله الطاهرين

    »أُدْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ«(1)

 همه چيز از خداوند متعال است و همه به او نيازمنديم؛ كه »أَنْتُمُ الفُقَراءُ اِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الغَنىُّ الحَميدُ«.(2) پس هر چيزى را بايد از خود او خواست و هر نيازى را بايد به درگاه او برد، تا آنجا كه خداوند به يكى از پيامبرانش فرمود: »حتى نمك غذايت را هم از من بخواه«.

 و باز او خود فرموده است:

    بخوانيد مرا  تا  اجابت  كنم  شما را

    بخواهيد از من تا عنايت كنم شما را

 دعا خود نوعى عبادت، بلكه مغز و باطن عبادت است؛ كه » الدُّعاءُ مُخُّ العِبادَةِ «، و نيز دعا نوعى اجابت امر خداست؛ كه »فَلْيَسْتَجيبُوا لِي«.(3) پس هرگاه خواستيم خدا را عبادت كنيم، كافى است خواسته ‏هايمان را از خدا بخواهيم. و بايد بدانيم كه اگر همين خواستن‏ها ودعاها نبود، خداوند نيز هيچ توجهى به ما نمى‏كرد؛ »قُلْ ما يَعْبَؤُ بِكُمْ رَبِّي لَوْلا دُعآؤُكُمْ«.(4)

    از خدا چه بخواهيم؟

 ما كه به مصالح و منافع و نيازهاى واقعى خود آگاه نيستيم، نمى‏دانيم از خدا چه بخواهيم؟ لذا گاه دعايى مى‏كنيم كه به صلاح ما نيست؛ » وَيَدْعُ الاِنْسانُ بِالشَّرِّ دُعائَهُ بِالخَيْرِ«.(5) شايد به همين جهت است كه دعايمان مستجاب نمى‏شود. گرچه مستجاب نشدن دعا نيز بدون اجر و پاداش نيست، و چه حسنات و درجاتى كه بدين جهت به مؤمن مى‏دهند كه حتى چنين افرادى در روز قيامت مى‏گويند: »اى كاش هيچ دعايى از ما اجابت نمى‏شد!«.

 با اين حال، عدم اجابت دعا ممكن است علل ديگرى هم داشته باشد؛ از جمله: 1 - گناه كردن، 2 - ظلم و ستم به ديگران، 3 - مصلحت نبودن اجابت آن، 4 - شك در اجابت دعا، 5 - نارضايتى والدين، 6 - نفاق، 7 - موجب خودبينى شدن، 8 - خدا دوست دارد كه بنده‏‌اش هميشه با او در ارتباط باشد. و... .

 بنابراين نه استجابت دعا دليل بر خوبىِ دعا كننده است و نه عدم اجابت آن، دليل بر بدى اوست.

    شرط اجابت دعا:

 براى اجابت دعا بايد زمينه‏‌هايى را فراهم كرد؛ از جمله:

 1 - همه چيز را از خدا بدانيم. 2 - حقوق الهى را رعايت كنيم. 3 - در پى كسب و كار و لقمه حلال باشيم. 4 - با اخلاص و توجّه كامل از خدا بخواهيم. 5 - از خدا بخواهيم، نه اينكه فقط بخوانيم. 6 - در آغاز و پايان هر دعا، بر پيامبر و اهل بيت عليهم السلام صلوات بفرستيم؛ »چون اين يك دعاى مستجاب است و خدا بزرگ‏تر از آن است كه اول و آخر دعا را قبول كند و دعاى ميانى را رد نمايد«.

 نكته: اگر دردنيا از كسى تقاضايى داشته باشيم، سعى مى‏كنيم برايش هديه و چشم روشنى ببريم. طرف مقابل هم از آن هديه‌‏اى بيشتر خوشحال مى‏شود كه خود نداشته باشد. حال خداوند چه ندارد كه برايش ببريم؟ او كه هرچه هست از اوست، خالق همه چيز است، هستىِ هر هستى از هستىِ آن هستى‏بخش است. اگر علم و ثروت و مقام را به درگاهش ببريم، او كه مخزن و معدن همه اينهاست، چه احتياج به اينها دارد؟! تنها چيزى كه او ندارد، ندارى و نياز و تضرّع و بيچارگى است! اگر اين چيزها را به درگاهش ببريم و دعاى ما همراه با اين حالت باشد، مقرون به اجابت است.

 براى اينكه بفهميم چه چيزى را و چگونه از او بخواهيم، بهترين راهش مراجعه به قرآن كريم است، تا هم بهترين چيزها را بخواهيم و هم مبادا دچار غفلت و فراموشى نسبت به اين كتاب الهى شده، موجبات رنجش پيامبر را فراهم كنيم، آنجا كه رسول خدا صلى الله عليه و آله به درگاه خداوند گلايه و شكايت نموده‏‌اند؛ كه »وَقالَ الرَّسُولُ يا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هذَا القُرْآنَ مَهْجُوراً«؛(6) و رسول خدا صلى الله عليه و آله عرض كرد: پروردگارا! امّت من اين قرآن را رها كردند«.

 دعاهاى بسيارى در ضمن آيات قرآن  كريم وارد شده است، آنچه در اين اثر آمده، جمع آورى اين آيات بوده تا در نيازها و نمازها و مواقع مختلف از آن استفاده شود. لذا مطالب اين كتاب در پنج فصل تنظيم شده است:

 فصل اول، دعاهاى قرآنى؛

 اين آيات غالباً آياتى است كه با »ربّ« و »ربّنا« شروع شده است.

 فصل دوم، ذكرهاى قرآنى؛

 اگرچه قرآن همه‌‏اش ذكر و نور است؛ ولى برخى از آيات آن در مواقع مختلف شبانه روز، در نماز و غير نماز بيشتر قابل استفاده است.

 فصل سوم، ذكرهاى مخصوص پيامبران؛

 آياتى كه به برخى از پيامبران خدا اشاره دارد، و از ايشان نقل شده است كه در آن، گاه از خدا چيزى درخواست مى‏كردند يا مناجاتى با خدا داشته‏اند.

 فصل چهارم، آيات عافيت؛

 آياتى كه در احاديث معصومين عليهم السلام بيان شده و براى رفع بيمارى‏ها و مرض‏ها و آسان شدن و حل مشكلات سفارش شده است.

 فصل پنجم؛ درخواست‏هاى نابجا؛

 شامل برخى درخواست‏ها و دعاهايى است كه يا قابل اجابت نيست و يا وقت اجابت آن گذشته است. از آن‏جا كه برخى از درخواست‏ها و دعاها در قيامت و يا هنگام مرگ تقاضا مى‏شود، ولى هرگز مستجاب نخواهد شد، پس هرچه هست بايد در اين دنيا از او درخواست كنيم. آن‏گاه كه جان به حنجره برسد، يا گاه كه گرفتار عذاب قبر و برزخ بشويم، و يا وقتى كه آتش جهنم را ببينيم، ديگر چه وقت درخواست و چه جاى دعا كردن است؟!

 قابل توجّه اينكه در ترجمه آيات و ذكرها از ترجمه قرآن كريم حضرت آيت اللَّه العظمى مكارم شيرازى »دام ظله« استفاده شده كه براى طول عمر و توفيق روز افزون ايشان دعا مى كنيم.

 خداوند را بسى شكرگزارم كه توفيق اُنس با قرآن كريم و گردآورى اين اثر را نصيبم ساخت، اميد است خوانندگان عزيز، از اين كتاب بهره وافرى برده، ضمن بيان پيشنهادها و انتقادهاى خود، حقير را از دعاى خير خويش محروم نسازند.

 در پايان از همكارى و راهنمايى مديريت محترم انتشارات مسجد مقدّس جمكران حجّت الاسلام و المسلمين احمدى قمى و برادران واحد پژوهش؛ به خصوص برادر عزيز احمدرضا فيض‏پور تشكر می‌شود.

 شهر مقدّس قم

احمد سعيدى