کتاب: تحفة المسافرین
9 بازدید
موضوع: سایر

کتاب «تحفة المسافرین» نسخه خطی از مرحوم حكيم ميرزا حسن بن عبد الرزاق لاهيجى بود که پس از معرفی اصل نسخه توسط حضرت آیت الله احمد عابدی، تحقیق و تحریر و احیای آن انجام گرفت و با مقدمه معظم له در انتشارات نگاه تعالی در سال 1392 به چاپ رسید.


 مقدمه استاد عالى‏قدر حوزه علميه قم حضرت آيت اللَّه احمد عابدى «زيد عزّه» بر کتاب تحفة المسافرین:


    بسم اللَّه الرحمن الرحيم

 صدر المتألهين رحمة اللَّه عليه يكى از دامادهاى خود را به »فيّاض« و ديگرى را به »فيض« ملقّب نمود؛ گرچه مصدر نيز به معناى مبالغه به كار مى‏رود؛ ولى صيغه مبالغه، بر آن برترى دارد و اين نشان از اهتمام ويژه صدر المتألهين به مرحوم فياض لاهيجى دارد.

 آثار كلامى و فلسفى فياض لاهيجى گرچه نشان از هم ‏عقيده نبودن داماد با صدر المتألهين در امّهات مباحث فلسف ى و كلامى دارد؛ امّا حكايت از استقلال فكرى و تبحّر و نبوغ فراوان »فياض« نيز دارد. قدرت علمى و استقلال فكرى اين پدر در فرزند خود، »ملا ميرزا حسن« نيز تأثير داشته، و از باب «الولد سرّ أبيه» فرزند نيز همان راه و مشى پدر را دنبال كرده است.

 آثار علمى ميرزا حسن لاهيجى همه حكايت از تسلّط بالاى وى بر علوم عقلى و نقلى و ذوقى دارد. اثرى كه اينك در دست شماست، يكى از اين آثار فاخر و ارزشمند اوست كه در موضوع دعا و آداب سفر و آداب معاشرت بوده و در باب خود، اثرى عالمانه به شمار مى‏رود.

 دوست و برادر فاضل جناب حجّت الاسلام و المسلمين آقاى احمد سعيدى كه از فرهيختگان و مفاخر طلاب جانباز مى ‏باشد، اقدام به تصحيح و تحقيق اين نسخه نموده و آن را به صورت وزين سامان داده است.

 لازم به ذكر است كه نسخه خطى اين اثر، نكات بديع و اشعار و مواعظ ارزشمندى دارد كه معلوم است از مؤلف نبوده؛ بلكه شخصى غير از كاتب نسخه، آن‏ها را در حاشيه افزوده است، به اين جهت حقير از محقّق محترم استدعا نمودم كه اين نكات را نيز در پايان كتاب آورده، تا خوانندگان از آن بهره‏مند شوند.

 در پايان از محقّق محترم كه تلاش زيادى براى احيا و تصحيح اين كتاب نموده ‏اند، صميمانه تشكر و قدردانى داشته، اميدوارم در آينده شاهد ديگر آثار علمى و تحقيقى ايشان باشيم.

    و السلام على عباد اللَّه الصالحين

    احمد عابدى

    27 ماه رمضان 1433 ق.

    فهرست عناوین کتاب:

 مقدمه استاد عالى ‏قدر حضرت آيت اللَّه احمد عابدى »زيد عزّه«   11

 مقدمه و شرح حال مؤلف   13

 متن تحفة المسافرين   20

 تصوير چند برگ از نسخه ‏هاى خطى   25

 خطبه كتاب   31

 مقدمه   33

 استخاره به قرآن   35

 استخاره به بُندُقَتَين   36

 استخاره به رقعه   37

 استخاره به تسبيح   38

 ترغيب در سفر   42

 مذمت سفر دريا   43

 فصل اوّل: ساعت براى سفر   45

 مبارك بودن دوشنبه و پنجشنبه براى سفر   47

 مدح روز سه شنبه   47

 مدح چهارشنبه و مذمت فال بد زدن   48

 منع از سفر در شب جمعه و در روز جمعه پيش از نماز   49

 مذمت دوشنبه   49

 نحوست روز عاشورا   50

 نحوست يكشنبه   51

 عقرب و تحت الشعاع   51

 عمل به نجوم   51

 گفتن بسم اللَّه در كارها   55

 فصل دويم: در تحصيل رفيق و تهيه اسباب و اعانت مسافر   59

 تحصيل رفيق   61

 عدد رفقا   61

 دعا جهت تنهايى سفر   62

 اسباب سفر   62

 تسبيح تربت مطهر امام حسين و آداب آن   63

 دعاى فراش حضرت امير عليه السلام   63

 دعاى تسبيح   64

 انگشتر عقيق   65

 نقش انگشتر عقيق زرد   65

 انگشتر فيروزه   66

 سلاح و مسواك و آيينه و شانه و مقراض و سرمه   66

 توشه سفر   66

 وصيت لقمان   67

 فصل سيم: در افتتاح سفر به تصدّق و تحنّك و حمل عصا   69

 تصدّق در ابتداى سفر   71

 فضيلت تحت الحنك   72

 كلمات كه در ميان عصا گذارند   76

 فصل چهارم: در وداع عيال و آداب بيرون رفتن از خانه   77

 دعاى قبل از بيرون رفتن از خانه   80

 خواندن »انّا انزلناه« در وقت بيرون رفتن   83

 ايضاً دعاى وقت بيرون رفتن   84

 دعاى عزم سفر   85

 چون از خانه بيرون آيد   85

 ايضاً بر در خانه   88

 دعاى مخصوص حج در وقت متوجّه شدن   89

 فصل پنجم: در وداع احباب و مفارقت اصحاب   93

 آنچه در عقب مسافر گويند   96

 آنچه مسافر خود بگويد، بعد از رفتن وداع كنندگان   96

 فصل ششم: در آداب راه رفتن و در بعضى امور متعلق به مراكب   99

 بسم اللَّه گفتن وقت سوار شدن   101

 دعاى ديگر وقت سوار شدن   102

 خواندن انا انزلناه بر مركب   103

 دعاى ديگر براى مركب   103

 چون از شهر جدا شود بگويد   105

 دعاى ديگر   108

 چون بر سر راه رسد   109

 جهت دفع فال بد   110

 رسيدن به پستى و بلندى‏ها   111

 جهت دفع خوف از سباع و هوام و دشمنان   112

 جهت دفع جن و انس   113

 دفع ترس از غول و جن   113

 دفع خوف و جرب   113

 ملاقات سبع   114

 علاج راه گم كردن   115

 جهت دفع راه گم شدن   116

 دعاى سر پل   117

 جهت علاج ماندگى   117

 در جمعيت   117

 رفتن در راه آخر شب   118

 فصل هفتم: در آداب متعلق به منزل   119

 چون منزل نمايان شود   121

 چون خواهد داخل شود به منزل   121

 وقت فرود آمدن   122

 پيش از نشستن   123

 چون در منزل، خوف سباع باشد   123

 جهت دفع خوف از دزد   124

 خواندن آية الكرسى و تسبيح فاطمه  عليها السلام   125

 جهت ايمنى از دزد   126

 ايمن از فرود آمدن سقف و ديوار   127

 چون خواهد كوچ كند   127

 فصل هشتم: در آداب سفر دريا   129

 چون خواهد داخل كشتى شود   131

 چون داخل كشتى شود   131

 فصل نهم: در مكارم اخلاق و آداب رفاقت در سفر   133

 وصيت لقمان به پسرش   135

 خدمت كردن در سفر   135

 فصل دهم: در رجوع از سفر و از جمله ادعيه قدسيّه   139

 دعاى ايام غربت   141

 چون داخل خانه شود   142

 خاتمه: در ذكر بعضى از وسايل حاجات   146

 حاشيه‏ هاى نسخه مركز احياء التراث الاسلامى   153

 فهرست منابع   183